بهداشت دهان و دندان

مسواک با برس بیش از حد سفت یا خمیر دندانی که برای مشکل شما ساخته نشده ممکن است به‌جای کمک، لثه و مینا را فرسوده کند. بهداشت دهان با دو وسیلهٔ ساده انجام می‌شود، ولی انتخاب درست آن‌ها به وضعیت لثه، حساسیت دندان و میزان لکه بستگی دارد.

اول نیازتان را مشخص کنید

وضعیت	انتخاب پیشنهادی	زیردسته
مراقبت روزمره بدون مشکل خاص	خمیر دندان فلورایددار و مسواک متوسط یا نرم	خمیر دندان
تیر کشیدن دندان با آب سرد و غذای داغ	خمیر دندان ضدحساسیت و مسواک نرم	خمیر دندان
لثه‌ای که هنگام مسواک زدن تحریک می‌شود	مسواک نرم و خمیر دندان مراقبت از لثه	مسواک
لکه‌های سطحی چای و قهوه	خمیر دندان سفیدکننده، تناوبی	خمیر دندان

راهنمای بهداشت دهان و دندان: مسواک مناسب

زبری برس

برس نرم برای بیشتر افراد، به‌ویژه با لثهٔ حساس، ایمن‌ترین گزینه است. برس متوسط برای بزرگسالی با لثهٔ سالم که ملایم مسواک می‌زند مناسب است. برس سخت با فشار زیاد می‌تواند مینا و لثه را بساید. اگر لثه زود خونریزی می‌کند، عقب رفته یا دندان‌پزشک برس نرم توصیه کرده، سراغ برس متوسط نروید.

اندازهٔ سر و الیاف

سر کوچک‌تر به دندان‌های عقب بهتر می‌رسد؛ همان جایی که معمولاً کمتر تمیز می‌شود. الیاف زاویه‌دار هم برای رسیدن به فاصلهٔ بین دندان‌ها طراحی می‌شوند، اما هیچ شکلی جای حرکت درست دست را نمی‌گیرد.

مسواک دستی یا برقی؟

مسواک دستی با تکنیک درست و دو دقیقه زمان، برای بیشتر افراد کافی است. مسواک برقی بیشتر به کسانی کمک می‌کند که زمان یا حرکت دست را رعایت نمی‌کنند. در هر دو حالت زبری برس، فشار کم و تعویض منظم سر مسواک تعیین‌کننده است. اگر به بریس یا ایمپلنت دارید، نوع مسواک را از دندان‌پزشک بپرسید.

مسواک‌های کلگیت

مسواک‌های این دسته از برند کلگیت هستند و مدل‌های موجود در جدول آمده‌اند:

مدل	برس	ویژگی	مناسب برای
کلگیت 360 Black زغالی	متوسط	الیاف زغالی، سر ۳۶۰ درجه، الیاف نرم‌تر کنار لثه	مسواک روزانهٔ بزرگسال با لثهٔ سالم
کلگیت Super Clean Black بستهٔ ۳ عددی	متوسط	الیاف زاویه‌دار برای دندان‌های عقب	داشتن مسواک یدک در خانه

الیاف زغالی به تمیزی سطحی کمک می‌کند ولی جایگزین جرم‌گیری یا سفید کردن در مطب دندان‌پزشک نیست.

همهٔ مدل‌ها را در دستهٔ مسواک ببینید.

مسواک‌ها در لیوان شیشه‌ای کنار روشویی برای انتخاب مسواک مناسب — برس نرم یا متوسط را بر اساس وضعیت لثه انتخاب کنید

راهنمای انتخاب خمیر دندان

اول فلوراید

فلوراید مهم‌ترین مادهٔ خمیر دندان برای پیشگیری از پوسیدگی است و مینا را در برابر اسیدهای بعد از غذا مقاوم‌تر می‌کند. روی بسته دنبال Fluoride یا Sodium Fluoride باشید. ویژگی‌هایی مثل ضدحساسیت، مراقبت از لثه یا سفیدکنندگی روی همین پایه اضافه می‌شوند.

مدل‌های سیگنال و اورال بی

خمیر دندان‌های این دسته از دو برند سیگنال و اورال بی هستند.

مدل	حجم	تمرکز	مناسب برای
سیگنال ضدپوسیدگی نعنایی	۱۰۰ میل	فلوراید، پیشگیری از پوسیدگی	مراقبت روزمرهٔ بزرگسال
اورال بی Diş Eti Bakımı	۶۵ میل	مراقبت از لثه	لثهٔ زود تحریک‌شونده
اورال بی Sensitive	۷۵ میل	ضدحساسیت، فلوراید	دندان حساس به سرما و گرما

برای خمیر دندان‌های سفیدکننده مثل کلگیت Sensation White و مقایسهٔ برندها، راهنمای خمیر دندان سیگنال، کلگیت یا اورال بی را بخوانید.

دندان حساس

خمیر دندان ضدحساسیت باید چند هفته پیوسته مصرف شود؛ یکی دو روز برای قضاوت کافی نیست. اگر فقط یک دندان حساس است یا حساسیت ناگهان شروع شده، ممکن است پوسیدگی یا ترک در کار باشد و باید دندان‌پزشک آن را ببیند.

لثه

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن اغلب با پلاک و التهاب همراه است. مسواک نرم، حرکت ملایم در امتداد خط لثه و نخ دندان روزانه در کنار خمیر دندان مراقبت از لثه کمک می‌کند. اگر پس از حدود دو هفته خونریزی ادامه داشت یا لثه متورم و دردناک شد، به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

سفیدکننده و زغالی

خمیر دندان سفیدکننده لکه‌های سطحی چای، قهوه و سیگار را کم می‌کند ولی رنگ طبیعی دندان را تغییر نمی‌دهد. برخی فرمول‌ها ساینده‌ترند و بهتر است تناوبی استفاده شوند. برای برتری زغال شواهد کافی نیست. وجود فلوراید مهم‌تر از زغالی بودن است. تغییر رنگ ناگهانی یا لکهٔ تیره را به دندان‌پزشک نشان دهید.

مدل‌های بیشتر در دستهٔ خمیر دندان هستند.

تیوب‌های خمیر دندان و مسواک برای انتخاب خمیر دندان فلورایددار — فلوراید پایهٔ انتخاب است و ویژگی‌های دیگر روی آن اضافه می‌شوند

مسواک زدن درست قدم به قدم

برای بزرگسالان به اندازهٔ یک نخود خمیر دندان کافی است.
مسواک را با زاویهٔ حدود ۴۵ درجه رو به خط لثه بگیرید.
با حرکت‌های کوتاه و ملایم بکشید؛ فشار زیاد لثه و مینا را می‌ساید.
سطح بیرونی، داخلی و جونده‌ای همهٔ دندان‌ها را در حدود دو دقیقه بپوشانید.
کف اضافه را تف کنید و دهان را با آب زیاد نشویید تا فلوراید فرصت اثر داشته باشد.
زبان را هم ملایم تمیز کنید.

مسواک به فضای بین دندان‌ها نمی‌رسد؛ نخ دندان روزانه و معاینهٔ دوره‌ای دندان‌پزشکی را به برنامه اضافه کنید.

نکتهٔ ایمنی: فلوراید و کودکان

خمیر دندان فلورایددار خوردنی نیست. بزرگسالان باید آن را تف کنند و کودکانی که هنوز تف کردن را یاد نگرفته‌اند باید زیر نظر بزرگ‌ترها مسواک بزنند. مقدار رایج برای کودک از رویش اولین دندان تا ۳ سالگی در حد یک دانهٔ برنج و از ۳ تا ۶ سال در حد یک نخود است. مقدار مناسب فلوراید برای سن کودک را دندان‌پزشک کودکان تعیین می‌کند. خمیر دندان را از دسترس کودکان دور نگه دارید.

مسواک ایستاده در لیوان کنار روشویی برای نگهداری بهداشتی مسواک — مسواک را ایستاده و در جای باز نگه دارید تا خشک شود

برنامهٔ روزانهٔ ساده

صبح و شب مسواک بزنید و شب پیش از مسواک نخ دندان بکشید. بعد از نوشیدنی یا غذای اسیدی مثل آب‌میوه و نوشابه، حدود نیم ساعت صبر کنید و بعد مسواک بزنید؛ مسواک فوری روی مینای نرم‌شده می‌تواند آن را بیشتر بساید. اگر نمی‌توانید صبر کنید، دهان را با آب بشویید. نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی را هم در همان برنامه بگنجانید.

نگهداری و تعویض مسواک

مسواک را هر سه ماه، یا زودتر اگر موهای برس از هم باز شده، عوض کنید.
پس از مصرف با آب بشویید و سر به بالا بگذارید تا خشک شود؛ درپوش بسته روی برس خیس رطوبت را نگه می‌دارد.
مسواک را با دیگران شریک نشوید و در خانوادهٔ پرجمعیت برای هر نفر نشانه‌ای بگذارید.
بعد از سرماخوردگی یا بیماری دهان مسواک تازه بردارید.
با بستهٔ سه‌تایی و تعویض هر سه ماه، یک بسته حدود نه ماه مصرف یک نفر را پوشش می‌دهد.

پرسش‌های پرتکرار

روزی چند بار باید مسواک زد؟

دو بار در روز، هر بار حدود دو دقیقه. مسواک شب مهم‌ترین نوبت است، چون در خواب ترشح بزاق کمتر می‌شود.

مسواک نرم بهتر است یا متوسط؟

برای بیشتر افراد نرم کافی و ایمن‌تر است. متوسط برای کسی است که لثهٔ سالم دارد و فشار نمی‌آورد. در تردید، نرم را انتخاب کنید یا از دندان‌پزشک بپرسید.

خمیر دندان سفیدکننده را هر روز می‌توان زد؟

به مدل بستگی دارد و برخی فرمول‌ها ساینده‌ترند. دستور روی بسته را بخوانید و اگر دندانتان حساس است، آن را تناوبی استفاده کنید.

هر تیر کشیدنی نشانهٔ حساسیت است؟

خیر. تیر کشیدن ممکن است نشانهٔ پوسیدگی، ترک یا عقب‌نشینی لثه هم باشد. اگر با خمیر دندان ضدحساسیت و گذشت چند هفته بهتر نشد یا فقط یک دندان درگیر است، به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

خمیر دندان بزرگسالان برای کودک مناسب است؟

مقدار فلوراید، طعم و مقدار مصرف برای کودک اهمیت دارد. مقدار خمیر را کم نگه دارید، مسواک زدن را نظارت کنید و در تردید با دندان‌پزشک کودکان مشورت کنید. این مطالب جایگزین توصیهٔ دندان‌پزشک نیست.